DOCUMENTEN BOKKENRIJDERS


PROCESSTUKKEN

EntreeDocumentenProcesstukkenScherp verhoor



Scherper examinatie van Peter Ponts, Hoensbroek 29/31 juli 1743
Transcriptie door G. Ramaekers • Bibliotheek Heemkunde Vereniging Landgraaf




Personele Responderinge bij
Scherper Examinatie door den
gedetin. Peter Ponts in judicio
extraordinaris op het Castile
van Hoensbroek gedaen den
29 Julij 1743

Ten overstaen van de Schepenen
M. Tossis, P. Horstmans, A. Daniels
en L. Creuwen geassumeert
Scepen van Vaesraedt ende
van J. Horstmans geassumeert
als Secretaris

  Eodem et coram ijsdem Peter Ponts gedetineerden, door den Heere officier in judicio gesisteert sijnde ende aen hem voorgehouden de interrogatorien tegen hem op heden door de voors. officier geëxhibeert, heeft naer dat men hem decreet van scherpere Examinatie voorgelesen heeft, aenvankelijcken beginnen te ontkennen oijt aen eenige huijsbraecken, knevelerije ende diefstallen handtdaedigh te sijn geweest. Welcken volgens den gedetineerde den gedetineerden ter scherpere Examinatie op de torture gestelt sijnde, heeft eijndelijck bekent:

  ad 1mum art.
Waer te sijn, dat hij beneffens meer andere complicen hieronder te nomineren medeplichtigh en handtdaedigh geweest aen verscheijde huijsbraecken, knevelerijen ende diefstallen, soo hier als in de naebuijririge Lande begaan.

  2dum
Dan heeft den gedetineerden voor ende aleer de complicen te noemen openlijck geseijt, dat hij vermeende dat als wanneer jemandt de torture konde uijtstaen, denselven vrij ende ongestraeft moeste blijven. Waernaer comende tot de complicen, die oijt met hem huijsbraecken ende diefstallen hebben helpen bedrijven, verclaert ende bekent dat daertoe mede geholpen hebben de naervolgende personen:
Ende eerstelijck Korst Klinckers
ende desselfs soone Joannes Klinckers,
des gedetineerdens vaeder Mathijs Ponts,
sijne broeder Hendrik
ende Joannes Ponts,
sijne suster Marie Ponts,
Joannes Müter van den Scheijdt,
Gillis genomt het ventjen, einen haijrsnijder.
Item twee gebroeders genoemt Jongen welckers voornaemen hij segt niet te weeten, woonende niet verre van de kerck van den Schaeijdt ter rechter handt als men van daer wildt gaen naer den Lichtenbergh. Sijnde dese twee gebroeders, gelijck hij vermeent, oock haijrsnijders. Segt nochtans wel te weeten, dat deselve brandewijn schincken, vermits hij gedetineerden al verscheijde maelen den Brandewijn ten hunne huijse gedroncken heeft.
Item eenen klein en smaelen kerl, schoenmaecker van sijn ambacht, woonende oock op den Scheijdt tussen het huijs van den Heere Schouteth aldaer ende de een[de] wijde, waer ontrent oock woont het ventjen voors.
Item eenen Kerel van Nieuwenhagen genoemt Brounjan, denwelcken met eenen kraem over landt gaet, ende vercoopt kannen,
Item Niclas genoemt het Blockmantjen, woonen in de Groenstraat on de Bancke van Ubach,
item desselfs dochter, welckens naem hij verclaert niet te weten,
item eenen weerdt in de Gronstraet schinkende bier ende brandewijn, ende woonende in de smits aldaer, wiens naem hij oock segt niet te weeten,
item als noch eenen anderen kerel in de Groenstraet, dien hij oock niet en weet te noemen, den welcken over het landt ging om booter te koopen en wederom te vercoopen,
item sijnen oome Niclas Elven,
ende sijne moije Catrina Bemelmans.
Item eenen weirdt van Merxsteijn genomt Vincken in wiens huijs hij verclaert twee mael geweest te sijn, ende bier ende brandwijn gedroncken te hebben.
Item des gedetineerden oom van Pouffendorff genomt Peter Korvers door welcken hij verclaert dat sijnen broeder Joannes het eerste mael tot het steelen is verleijdt worden.
Joannes Vincken van Keckrode,
item seekeren Wilhelmes van Kerckrode drijvende met koolen,
ende desselfs broeder sijnde eenen smit van sijn ambacht,
gelijck mede alnoch eenen anderen smit welckens naeme hij segt niet te weten,
Joannes Moulen, sijnde dese drij leste oock van Kerckrode.
Andries Consen,
desselfs broeder Gijselen Willem, sijnde van Scheijvemont.
De veldtbode Kerst woonende aen de Drij Vogelen onder de Bancke van Herle neffens aen denselven bouw van Panhuisen.
Item eenen speelman van Nagelbeek, genaemt den roden, te weeten den ouden.
Item Willem ende Hendrick Korvers afdoender Krapoel, dewelcke hij segt voorleden jare den diefstael ende knevellerije ten huijse van Hendrick Luijten alhier begaen te hebben helpen ende verrichten, waeraf hij de omstandigheden hieronder naerders sal verclaeren.
Item alnoch enige andere Complicen soo van Marienberg als andere plaetsen die hij segt niet precise met hunnen naemen te weeten te noemen, ende die hem alsnu niet invallen, ende die hij hiernaer soo veel mogelijck noemen ende designeren salsoo veel mogelijck.

Bekent vorders dat als wanneer hij gedetineerde met de voordere Complicen uijtginge om de voors. diefstallen uijt te voeren hij altoost voorsien was met eenen stock ende mes, dat sijn vader oock met eenen stock ende mes ende sijne broeders Hendrick ende Joannes Ponts bovendien alnoch met sackpistolen gewaepent waeren, gelijck oock de andere complicen die deels met pistolen ende deels met stocken, axen ende breeckijseren versien waeren.

  Ad 3tium
Bekent waer te sijn, dat de getenteerde diefstallen op de pastorije van de Scheijdt ende ten huijse van Hendrick Dautzenberg op den Lichtenberg door Joannes Müters uijtgespionneert geweest sijnde, des gedetineerde mije Catrina Bemelmans ten huijse van hem gedetineerde gecomen is ende aen hem de advertentie daeraf gedaen heeft.
  Dat hij gedetineerde op Allerheijligen dagh lestleden beneffens sijnen vaeder ende sijn broeder Hendrick aen den avondt van alhier naer den Scheijdt gegaen sijnde, ten huijse van Joannes Müter aldaer gevonden heeft sijnen broeder Joannes Ponts, Caspar Königs, schoenmaecker van den Scheidt, wiens naeme hij alsnu verclaert ingevallen te sijn, eenen van die twee broeders sig noemende Jongen, sijnde den langsten den haijrsnijder, genoemt, het ventjen. Dat mede soo in de streep als ontrent het huijs van den voors. Joannes Müters bij hun gecomen sijn Niclas het Blockmantje, Joannes Moulen, Wilhelmus met sijnen broeder den smid van Kerckrode, Andries Conssen, Joannes Vincken uijt Merxsteijn,
Anna Berb Pennarts van Marienberg, vercleedt in mans cleederen ende haeren broeder wiens naeme hij segt niet te weete, Korst Klinckers ende desselfs soone Joannes Klinckers in de Bande genomt het Pijpekopken. Welcke twee laetste door hem gedetineerde aen geroepen sijnde met hu van alhier gegaen sijn naer de Scheijdt. Item van den ouden speelman van Naegelbeeck den Rooden, genoemt Jan.
Item Wijn Meelers van Merckelbeeck met eenen van desselfs broeders wiens name hij hem nu niet in en velt, sijnde dick en middelmaetigh van postuijt, bruijn en dick van van aengesicht met swarte haijren, Niclas Elven sijns gedetineerden oom, den weirdt woonende in de smits in de Gronstraet, den coopman van booter oock uijt de Groenstraet in den voorige art. gedesigneert, den veldbode Kerst van de Drij Vogelen ende dan noch eenige soo van Waubach als andere omliggende plaetsen, die hij gedetineeerden segt niet gekent te hebben.
  Dat hij alsdoen saemenderhandt sij gegaen tot aen de deure van die pastorije van den Scheijdt ontrent den seven of acht uijren in den avondt met intentie om aldaer in te geraaken, te binden en te steelen.
Hebbende tot dijen eijnde den broeder van Peeter Heuts, den welcken Peter Heuts onlangs tot Gangelt geëxecuteert woerde, oudt ontrent de seventhien jaaren aengeklopt aen de deure van de pastorije, op pretext, dat hij eenen breijf aen den heere pastoir te bestellen hadde. Dat de meijdt tot aen de deure gecomen sijnde, ende aen den Heere Pastoor van dese brief report gedaen hebbende van wegens denselven quaem seggen dat hij de deure s' avonds niet open dede, dat men oversulx den breif in de naestgelegene herbergh soude afleggen ende drie of vier kannen bier daerop drincken, ende dat hij deselve den opvolgenden dagh daer soude crijgen.
  Dat hun dit voornemen mislukt sijnde, hij gesaemender handt van aldaer gegaen sijn naer den Lichtenberg ten huijse van Hendrick Dautzenberg, oock met intentie, om het huijs aldaer te overrompelen, de luijden te binden ende te steelen. Dat tot dijen eijnde het Blockmangen aen de deure geklopt ende van eenen knecht van het huijs opengedaen sijnde, Andries Conssen, het Blockmangen ende den sijns gedetineerde broeder Joannes het eerste sijn ingevallen, de knecht overrompelt ende voorts het meeste deel der andere complicen oock hetselve huijs seffens ingevallen sijn. Terwijlen hij gedetineerde met noch drie a vier andere buijten is blijven schildtwacht houden. Dat hij alsdoen gehoert heeft dat de dochter van Hendrick Dautzenberg haer op grot getier hulp geroepen heeft, soodaenig dat de naebuijren daer ontrent op de beenen geraeckt sijnde, sij genootsaeckt sijn geworden om de vlucht te nemen.

  Ad 4tum
Bekent medepligtich en hendtdaedig te sijn geweest aen den inbraeck, knevellerije ende diefstael voorleden winter over een jaer begaen op die pastorije van Marienberg. Dat sij van den aenslagh ende voornemen van desen diefstal sijn verwittigt worden, door sijne moije Catrin Bemelmans, ofte dan door sijnen oom Niclaes Elven
in presentie van sijns gedetineerde moeder,
sijne twee susters Marie en Geritjen, ende dan van sijnen kleenen broeder Mathijs. Dat hij gedetineerde alsdan de tijdinghe daeraf is gaen brengen aen Korst ende Joannes Klinckers, dewelcke hun dan ten huijse van hem gedetineerde vervoegt hebbende – beneffens den ouden speelman genaemt den Rooden van Naegelbeck, welcken hij gedetineerden insgelijcken aen geroepen te hebben, – als dan met hem gedetineerden, sijne broeders Joannes ende Henderick Ponts ende sijne vaeder Matthijs Ponts van alhier vertroecken sijn om naer Marienberg te gaen. Dat in de heijde ontrent het vrouw eillien boschken bij hun gecoemen sijn Wijnant Meels ende deselfs voors. broeder van Merckelbeeck,
vergeselschapt met een kerel van Schinvelt genaempt Hans den Tambour.
Van alwaer sij  saemen hunne reijse voortgeset hebben naer Marienberg ende hun aldaer versaaemelt
ten huijse van den vaeder van Anna Berbe tot Hertogenraede in hechtenis sittende. Dat sich aldaer mede ingevonden hebben Niclas het Blockmanjen, den booter coopman uit de Groenstaet, de weirdt uijt de smits aldaer, sijnen oom Niclas Elven uijt de Röths, Wilhelmus ende desselfs broeder smits van Kerckroede, den anderen smit va Kerckrode, Joannes Moulen, Andries Conssen,
Peter Douven, dien hij verclaert hier voorders vergeeten te hebben, Joannes Muter van den Scheijdt, Caspar Königs, het ventjen, haijrsnijder Peter Heuts tot Gangelt geëxecuteerde,
Lambert Wolff in de wandelinge genoempt den Rubenschijter, hebbende eenen snidt op eene wange. Item seckeren fransman, genompt Francis hebbende drie a vier jaeren gewoont te Roerigh alwaer hij ontrent het casteel herberg gehouden heeft, ende oock aldaer jager geweest. Item de langsten van de twee broeders genomt Jongen op de Scheidt ende dan noch meer andere, dewelcke hem nu niet invallen.
  Dat hij al te saemen uijt het voors. huijs sijn gegaen, tot aen de schuijre van de Pastorije, aldaer een loock in eene leeme wandt met een breeckijseren gelijk eenen hoppestijcker gebrouken. Ende Andries Conssen ende sijnen broeder Joannes Ponts ende voorts de andere voor en naer daerdoor gecroepen sijnde waeren gegaen tot op den misthof, alwaer hij gedetineerde beneffens enige andere hun in de schuijre en de overige hun in het backhuijs verborgen hadden.

Ende overmits den dagh voorbij is, soo heeft men de voordere persoonele responderinge gesurceert tot morgen





Continuatie van personele res-
ponderinge door den gedet. Pe-
ter Ponts gedaen den 30 Julij 1743
Tenoverstaen als boven

Den gedetineerde continuerende sijne responderinghe over de diefstal op de Pastorije van Marienberg begaen, segt dat Andries Conssen ende sijnen broeder Joannes Ponts het loock in de schuijre gebrooken hadden, waerdoor sij waeren doorgekroepen. Dat terwijlen hij gedetineerden met wel eenige andere van sijne gesellen in de schuijre gebleven waeren hij gehoort hadde, dat de deure van het huijs opengedaen sijnde de andere die hun in het backhuijs verborgen hadden op de meijdt van D'Heere pastoor waeren toegevallen, deselve overweldigt, ende voortsnaer den kelder ingesleept hadden. Dat hij inmiddels met meer andere naer het huijs ingevallen sijnde met sijne broeders, vaeder ende Andries Conssen met een grof houdt, het welck sij op den misthof aldaer gevonden hadden, de deure van die slaepkaemer opgeloopen, den heere pastoir op sijn bedde geworpen ende gebonden hebben. Als wanneer hij gedetineerde neffens andere heeft aangevangen kisten en kasten te plunderen ende die aldaer vindtbaere mobilien als kleederen, lijnwandt, tinn en silverwerck gestoelen en weggedraegen, neffens eenig kerckgewandt hetgene hij segt niet precise met den naeme te weeten te noemen. Segt nochtans dat het waeren de kleederen waermede eenen priester mess doet.
  Alle welcke voorss. gestoole goederen sij gedraegen hadden ten huijse van Anne Berbe Pennarts, alwaer de partage gemaekt was onder de directie van sijnen vaeder Mathijs Ponts, Andries Conssen, den Rubenschijter Lambert Wolff van Brackelen ende van eenen anderen die hem als nu afgevallen is. Dat hem, sijnen vaeder ende broeders waere ten deel gevallen eenige kleederen, hembden, tinn, eene swaerten mans rock, eenen kasel ende dan jeder ontrent de drij rijxdaelers aen gelt. Hebbende de twee Meelers van Merckelbeek, Jan de tambour van Schinvelt ende den roode spilman van Naegelbeck oockieder hun deel van deesen diefstael soo aen kleederen als veckens vleesch geprofiteert. Dat Korst ende Joannes Klinckers mede gedetineerde alhier mede hun deel daeraf aen kleederen, tinn ende hembden, een swaert camisol ende eene hespe gekreegen hebben.
  Dat hij gedetineerde, sijne vaeder ende twee broeders die selve nacht hun deel naer huijs gedraegen hebbende met voorweeten van sijne moeder ende van sijne twee susters Marie en Grietjen, hetselve den daegh daernaer gedraegen ende vercoght hebben bij den jode van Mersen ende daervoor gecreegen negen pattacons. Gelijck dan oock Korst Klinckers die met hem gedetineerde ende sijnen broeder Hendrick mede naer Mersen gegaen was voor het deel van hem ende sijne soone Joannes Klinckers van den selve joede gecreegen heeft vijf pattacons.

  Ad 5tum
Bekent medepligtigh ende handtdaedigh te sijn geweest aen den inbreuck, schroomelijcke knevellerije ende diefstael voorleden jaere 1773 in augusto begaen ten huijse van Anna Sypekotten tot Tweembruggen.
  Dat hij gedetineerde daeraf is geadviseert worden beneffens sijnen vaeder ende broeders Hendrick en Joannes Ponts, door Niclaes Elven des gedetineerde oom uijt de Röths. Dat bij dese advertentie mede present sijn geweest sijne moedere Barbara Bemelmans, sijne susters Marie en Greitjen Ponts, gelijck mede sijnen kleenen broeder Mathijs Ponts. Corrigendo segt dat sijnen broeder Joannes doen ter tijdt aen hun huijs niet en was maer dat sich denselven beneffens andere complicen hadde ingevonden in de Peerdts Kuijle in den Marienberger Bosch alwaer den generalen rendez-vous was. Dat hij gedetineerde instantelijck daeraff was gaen adverteren Korst en Joannes Klinckers, welcke leste sijnde gaen roepen die twee Meelers van Nerckelbeeck. Met deselve ende dan Jan de tambour vergeselschapt met noch twee andere manskerls van Schinvelt, sooals den tambour seijde hun hadden keemen vinden ontrent het womcillien boschken in die heijde aldaer. Van alwaer sij getalle van thien waeren gegaen tot inden Marienberger Bosch in de Voors. Peerdskuijle, alwaer sij gevonden hebben sijnen broeder Joannes, den Reubenschijter van Brachelen, Francis van Rourigh jaeger en herbergier adaer, Niclas Elven, Catrijn Bemelmans, haere dochter Berbe, Andries Conssen, den booetr coopman uijrt de Groenstraet ende den herbergier uijt de smits aldaer, beijde hierboven gedesigneert, het Blockmanjen ende dan noch eenige van Kerkrode ende meer andere diehij segt niet gekent te hebben.
  Dat sie saementlijck van aldaer gegaen sijn naer Tweembruggen ten huijse van Anna Sypekotten voors. Dat Niclas Elven eene ledder in de naebuijrschap gehaelt hebbende, denselven met sijnen broeder Joannes Ponts ende Andries Conssen door een venster van de solder waeren ingeklommen ende de deure geoepent. Waerdoor een hoope van sijne gesellen in het huijs ingevallen sijnde, sij verwijlen hij gedetineerde noch eene poose tijds is blijven buijten staen, de luijdens aldaer gebonden, mishandelt en geknevelt hebben, gelijck hij dan naederhandt in huijs gecoemen sijnde, gesien heeft. Ende dat die vrouw aen haere onderlijf deerlijck verbrandt was ende dat sulx waer geschiedt met werck ende sulferachtige materien. Welck gewelt sijne Complicen gebruijkt hadden om de vrouw te doen bekennen ende aenwijsen, waer haer gelt ende goet was. Dat vervolgens sijne complicen kisten en kasten hebben geforceert ende de daerin liggende effecten uijtgenoomen ende deselve beneffens alle andere aldaer gevonden mobilien als tinn, kooper, linnewandt in sacken gebonden uijt het huijs vervoert, waertoe heij mede geholpen heeft, ende vandaer gedraegen in den Marienberger Bosch.
  Alwaer hij ende sijne gesellen deselve hebben gedeelt onder de Directie van Andries Conssen, sijns gedetineerden vader Mathijs, ende Niclas Peeters alias het Blockmanjen. Dat hij gewaepent was met een groot mes ende eenen swaeren stock ende sijnen vaeder respective ende sijne twee broeders oock met lange messers, sackpistolen en stocken. Dat sijn paert in de voors. als naementlijck kleederen, hembden, kooperwerck als mede het gedeelte van sijnen vaeder ende broeder Hendrick in gelijcke soort gedraegen is geweest in sijn huijs alhier ende de volgende nacht gebracht ten huijse van een Aeker jode tot Merssen kort aen de beeck, sijnde eenen kerel middelmatig en dick van postuijr met bruijnachtig gekroult haijr. Hebbende hij voor dese effecten van den selve jode becoemen ontrent vijf rijxdaelders species. Alwaer oock Korst Klinckers seffens met hem beide gedraegen heeft half sijn aendeel en t'gene van sijnen soon. Verders dat hij aen baer gelt ten voors. huijse van Sypekotten gestoolen gecreegen heeft ontrent negen schillingen.

 ad 6tum
Ontkent present te sijn geweest aen de huijsbraeck ende diefstael van den Hoff Waerden.

  ad 7mum
Bekent medepligtich te sijn aen d' invasie, knevellerije ende diefstael begaen over de Maese bij Obyter ter lijnckersijde van Bree aen eenen hof aldaer.
  Dat tot dien sijnen broeder Joannes hebbende comen aendraegen d' occasie om den voors. hof te konnen besteelen, hij beclaegde met denselven sijnen broeder, met sijnen anderen broeder Hinderick ende sijnen vaeder, ende dat met Anne Berbe Pennarts, Niclas Elven, Andries Conssen, Peter Douven is gegaen naer de Maes toe ende onderweg hebben gevonden de voors. uijt de Bancke van Kerckrode en Groenstraet. En hebben de Maes gepasseert onder Rüermondt off bij middel van een schuijt aen den avont. Van waer sij te saemen gekomen sijn aen den voors. hof ontrent ten negen a thien uijren 's nachts.
  Den beclaegde segt dat Niclas Elven soude aen die deur geklopt hebben ende dat toen van binnens huijs de deure geoopent hebbende, is hij beclaegde met Andries Conssen ende Joannes Ponts daer binnen gegaen. Ende naer eenige woorden hebben sij drijen de huijsluijden geagresseert met gewelt van stockslaegen, vervolgens die selve met koorden vastgebonden naerdien hij beclaegde met sijne gesellen het licht hadde uijtgeslaegen. Behoudelijck dat eenen der voors. huijsluijden hem willende salveren met de vlucht is worden aengeset ende gesteeken met een groot mes door des beclaegden broeder Joannes, welcke den steeck toegebracht heeft in den buijck aen de sijde.
  Dat vervolgens hij beclaegde met sijne voors. gesellen de vrouw van het huijs hebben aengegrepen, haer dreigende dood te steeken ende te schieten soo sij haer geldt niet aenwees, staende voor haer met gespannen pistolen ende messen. Dat deselve vrouwe seijde geen gelt meer te hebben, als in haer tessche was op het bedde, te weten ontrent negen schillingen die sij met de tessche overgereijckt heeft aen den voors. Joannes Ponts. Waernaer hij beclaegde met sijne gesellen deselve vrouwe wederom is toegevallen, ende derselver beenen vastgebonden sijnde hebben die in hetvier sestoeken en dan weder uijtgetrocken. Vervolgens hebben des beclaegdens complicen  met sijne hulp het vel van de teenen van die voors. vrouw los gemaekt met een mes ende in de oepeninge laeten druppen de droppels van een brandende wasse kers, alles om haer beter te doen bekennen.
  Bekent verders, dat hij en sijne voors. Comlicen hebben geforceert de kasten en de kisten ende daeruijt genoemen, als mede verders hetgene in 't huijs was alle aen de handt sijnde mobilien van Kleederen, Linnen, tin, kooper, vleesch etc. als mede de gereede penningen. Alle het welck sij te saemen hebben vervoert aen dese sijde van de Maes in de Graetheijde alwaer sij den buijt hebben verdeelt. En waeraf hij beclaegde bekent op sijn deel te hebben genoeten eenige kleedren, eenige tin en aen gelt ontrent twee rijxdaelders. Ende dat hij desen diefstal gebracht heeft ten huijse van den voors. jode tot Merssen, waervoor hij segt te hebben ontfangen in gelt vijf rijxdalers voor sijn en sijn vaeders deel. Ende dat hij het acces ten huijse voors. van den jode gehadt heeft door een getsken van achter en door een achterdeure.
  Adderende dat bij de voors. invasie ende diefstael noch twee andere sijn bij geweest, die hij segt niet te kennen. Ieder derselve met blauw kiddels, beijde in der scheen van ontrent dertig jaeren met swarte smisachtige haijren, bruijnachtig van aengesicht.

  Ad 8um
Bekent te sijn present geweest aen de geweldenarije en diefstal begaen ten huijse van Jan Essers op de Magerauw.
  Bekent sijne medehulpers te sijn geweest voor eerst uijt dese heerlijckheijt sijnen vaeder ende twee broeders Joannes en Henderick, sijn suster Ida, Korst en Joannes Klinckers. Uijt de Bancke van Herle de bode Kersten, uijt Merkelbeek twee, Wijn Meelers met sijnen broeder, uijt Schinvelt Joannes den tambour met twee andere lange kerels, die hij segt niet te kennen, welcke den tambour hadde mede gebracht. Ende dan noch eenige andere van Kerckrode als van Merxsteijn, Ubach, ende dan Joannes Müter van den Scheijt ende Peter Caspar Königs. Bekent dat hij hem begeven heeft met sijn voors. gesellen van Hoensbroeck, Merckelbeek en Schinvelt op een seeker plaets in eenen bosch, alwaer sij gevonden hebben andere Complicen soo van Kerckrode, Merxsteijn, Groenstraet, als van den Scheijt. Van waer sij te sij te saemen sijn geagen naer het huijs van den voors. Jan Essers.
  Alwaer de deure geoepent sijnde, uijtdien, eenen bijsijnde jongen hadde aengeklopt op pretext van eenen brief die hij aldaer hadt te bestellen, hij en andere van sijne Complicen ten huijs sijn ingevallen. En soo starck vooreerst hebben aengepaeckt de meijdt die de deure geoepent hadt en vervolgeens die andere in huijs wesende luijdens toegevallen, gebonden ende mishandelt hebben. Ende segt dat sij complicen naementlijck sijne broeders Joannes, Hendrick ende Andreis Conssen de voors. meijdt vercracht hebben. Dat vervolgens sijne complicen de vrouwe van het huijs hebben gepijnigt met aengestoeken fackelen aen haer beenen en elders om te doen bekennen en aenwijsen waer haer gelt en goet was. Dat naementlijck de daeders van dit feijt geweest sijn sijne broeders Joannes en Hendrick Ponts en mede sijnen vaeder en oom Niclas Elven ende dan Andreis Conssen. Alle welcke hij segt gesien te hebben daermede te sijn besig geweest.
  Bekent dat dien volgens hij en sijne complicen kisten en kasten hebben geforceert en berooft, beneffens alle andere in huijs gereedt bevondene effecten ende penningen, allen het voors. in packen versaemelt ende weggedraegen in den voors. bosch, alwaer dese diefstaelen onder hun sijn worden verdeelt. En dat hij op sijn aendeel becoemen heeft, aen gelt twee rijxdaelers, ende verders kleederen, linne, kooper, eenen ketel, hetwelk hij segt te hebben verpatst ofte vercocht aen den voors. jode van Merssen. Bekent dese expeditie, dat hij gewaepent was als voor ende sijne andere gesellen respect. met sackpistoolen, messen en stocken.

  ad 9num
Ontkent aen dese huijsbraeck en diefstael ten huijse van Joannes Thoren Ritserveldt geholpen te hebben ofte daerbij present te sijn geweest.

  ad 10mum
Bekent handtdaedigh te sijn geweest aen de overweldinge ende diefstal begaen ten huijse van Hendrick Luijten ende Marie Fey in dese heerlijckheijt anno 1741 ontrent de H. Grievuldigheijdt.
  Dat hij beclaegde vergeselschapt met sijnen broeder Joannes, Niclas Elven, Hendrick en Willem Körvers gebroeders van Krapoel, Francis en herbergier en jaeger van Rourigh, Joannes Klinckers, Machtildt dochter van Mevissen Trijn in mans kleederen, den Reubenschijter van Brachelen. Dat hij beclaegde met eenige van sijn gesellen op de weeren is ingebroecken, terwijlen dat vier andere ten huijsen in waeren en de huijsluijden hebben vaest gebonden en op een bedt geworpen en vervolgens alle vindtbaere effecten bij een ander gepaeckt en ontvoert hebben. En aen gelt ontrent vijf pattacons soo als hij seidt niet meer gevonden te sijn gelijck hij van sijne complicen gehoort heeft.
  Adderende hij beclaegde dat sijne suster Marie aen desen diefstal mede geholpen heeft ende de gestoolene effecten heeft helpen ontvoeren.
  En post segt sijne suster Marie nier daerbij te sijn geweest nochte effecten weggedraegen te hebben.

  ad 11num
Ontkent present of geholpen te hebben aen het inbreeken ende besteelen op de Abdije van Cloosterraede.

  ad 12mum
Bekent medepligtich te sijn aen de inbraak, knevellerije ende diefstal ten huijse van Jan Keularts bij de Drij Vogels
  Bekent hem d' aenwijsinge daeraf gedaen te sijn door den bode Kersten. Dat hij hem daertoe bevonden heeft ten huijse van dito Kersten met sijne twee broeder Joannes en Henderick, ende Niclas Elven, Francis den herbergier en jaeger van Rourrigh. Met welcke gesellen hij hem heeft vervoegt ten huijse van den voors. Keularts, waerbij noch meer andere soo hij segt van Kerckrode, Gronstraet en Herle hun mede hebben gevoegt. Ende eenige deselve een oepeninge hebbende geforceert in het voors. huijs geraeckt sijn ende de inwesende luijdens gebonden ende geknevelt hebben.
  Ex post segt bij de diefstal niet geweest te sijn.

  ad 13um
Ontkent pligtigh te sijn aen de invasie en diefstal begaen ten huijse van Mathijs kokelkorn in t' landt van Heijden.

  ad 14um
Ontkent geholpen te hebben aen 't inbreecken ofte stelen op de Capelanie alhier

  ad 15um
Ontkent geholpen te hebben aen t' inbreecken ten huijse van Joannes Lutgens in de Bancke

  ad 16um
Ontkent te hebben geholpen inbreeken ofte steelen ten huijse van Michiel Pipers tot Herle

  ad 17um
Ontkent aen den diefstal ten huijse van Jacobus Claessen aen de slaegboom pligtig te sijn

  ad 18um
Ontkent

  ad 19um
Ontkent

  ad 20um
Bekent geholpen te hebben aen het overweldigen, knevelen en besteelen ten huijse genaemt aen den beuckenboom.
  Segt daertoe geholpen te hebben sijnen vaeder, sijne broeders Hans en Henderick, mechtild dochter van Mevissen Trijn in mans kleederen vercleedt, den Wolff van Brachelen, den tambour van Schinvelt,
Joannes Honnofs sijn gedetinerde swaeger, Anne Berbe Pennarts, Niclas Peeters, Willem en Henderick Korvers, villers van Krapoel,
Bernardt sijnen oom viller van de Nieuwstadt,
Hendrick den broeder van voors. Bernardt oock op de Nieuwstadt woonende, oock viller aldaer.
  Segt dat eenige van sijn Complicen ten huijse aldaer sijn ingegaen en hij gedetineerden op schildt wacht staende heeft gehoort een groot tumult in t'selve huijs en vervolgens eenen scheut lossen. Dat hij beclaegde doens ten huijse is ingegaen, en heeft hooren seggen door sijnen broeder Joannes, dat sijnen vader den scheut gedaen hadt. Ende segt gesien te hebben dat de vrouw van het huijs den scheut becomen hadt onder de kin. Segt verders dat de vrouw door desen scheut soo daetelijck gestorven is, ende dat vervolgens sijne Complicen den man van het huijs deerlijck hebben geslaegen ende mishandelt, denselven aen handen ende voeten gebonden, als mede desen dochter.
  En vervolgens kisten en kasten geforceerd ende berooft, soo als oock verdere aen handt gevonden mobilaire effecten. Alwelcke hij en sijne complicen uijt den huijse hebben vervoert, doch eenige van die hebben moeten abandoneren, vervolgt wordende van eenige huijsluijden tot ontrent de bake in de heerlijckheijt Limmerich, soo danigh dat hij self sijn gelaeden pack heeft moeten laten vallen.
  En segt gewaepent te sijn geweest met een groot mes en eene pistoole, soo al oock waeren sijne respect. mede gesellen.

  ad 21um
Explicavit se ante

  ad 22um et 23um
Generaliter gevraegt sijnde over kerckdieverijen heeft hij beclaegde bij territie bekent eerstelijck pligtigh te sijn aen de beroevinge aen de kercke van Marienberg.
  Ende dat daeraen mede hebben geholpen sijne broeder Hans, het Blockmanneken, Catrin Bemelmans, Niclas Elven, Peter Korvers viller van Pouffendorff, Joannes Vincken van Merxsteijn. Anna Berbe Pennarts, derselven broeder, Wolff van Brachelen des voorleden jaere tot Gangelt geëxecuteerde, eenen dicken swaerten kerel van Louverich,
Joannes ende Peter Douven geëxecuteerde tot Merxsteijn, Peter Douven gedetineerde tot s'Hertogenrode van Scheivemont, Andries Conssen, Hans Müter en Caspar Königs beijde in den Scheijt, Willem Corvers viller van Krapoel, ende nun tot Schum woonende ende den Francis herbergier en jaeger tot Rourich.
  Segt dat eenige van sijne Complicen de kerckdeure souden hebben geforceert, dat hij beclaegde schildtwacht daer ontrent soude hebben gestaen met eenige andere. Dat hij vervolgens de kercke is ingegaen, alwaer oock waeren vele van sijne voors. Complicen. Dat eenige derselven met een plough kouter het tabernakel hebben geforceert, – naementlijck den Wolff van Brachelen ende den voorgenoemde Francis van Rourich, – waeruijt sij genoemen hebben eenen zilveren kelck, eenen silveren ciborium, eenige silvere dooskens. Dat den voors. Wollff de H. hostien in het ciborium berustende souden hebben uijtgeschut in de kercke, doch segt sulx niet gesien te hebben.
  Dat deselve complicen in de sacrisdeije hebben geforceert ende opgebroucken de schapen ende de kisten ende daeruijt gerooft alle de vindtlijcke parementen, vervolgens bij een ander gepackt in verscheijde packen en wegh gedraegen beneffens hem beclaegde en het selve dienvolgens gedeelt. Dat hij beclaegde aen sijn deel daeraf becoemen heeft met sijnen broeder Joannes het silvere Ciborium, ende gedraegen tot Gangelt, bij den Jode genaemt Levi, – dick van postuijr en naer schijn oudt ontrent sestig jaeren, – en daervoor van denselven jode becoemen ontrent vijf a ses rijxdaelers.

Ende vermits den daegh voorbij sijnde heeft men met de naervolgende personele respon....

---Voortzetting 31 juli 1743 ---

... present is geweest ofte niet. Item den meergenoemde Francis van Rourich, Andries Conssen, item eenen kerel van Loverich genaemt Joannes, dick van postuijr en oock en bruijn van aengesicht, met lange swaerte haijren, ende voorts noch eenige andere uijt het Landt van s'Hertogenrode.
  Dat sij gesaementlijcke Complicen hun op seekere plaetse achter de kercke van Eijgelshoven vergaedert hebbende van alsdan gegaen sijn tot aen de voors. kerkce. Den Reubenschijter van Brachelen, sijnen broeder Joannes Ponts, ende Peter Corvers van Pouffendorff, eene venster geforceert hebbende in de voors. kercke sijn ingegaen. Als wanneer deselve de kerckdeure van binnen oock geforceert hebbende, ende hunne verdere complicen daer in gelaeten. Dewelcke, – hij gedaegde buijten op schildwacht stonde, – het tabernakel, ende de schaperijen in de sacrijsdije met gewelt met een ploeg kouteren opgebroeckende hebbende, daeruijt gestoolen en ontvoert hebben alle die aldaer vindbaere kercken goederen ende paramenten, dat deselve gedraegen hebben tot an het boscken, gelegen an deesen kant van Eijgelshoven, ende aldaer verdeelt.
  Dat den Reubenschijter van Braeckelen, Peter Körvers afdonder van Pouffendorff ende  dan noch eenen of twee andere vor hu behouden hebben de silvere remonstrantie, hebbende aen de andere daer vor noch uijt gegeven eenig gelt. Dat eenige de gedetineerden van s'Hertogenraedt voor hun deel becomen hebben den silveren kelck. Dat hij gedetineerde ende sijnen broeder Hendrick voor hun deel ontfangen hebben de koopere luchters, eenige kercke kleederen, ende dan ieder ontrent de twee Rixdaelders aen gelt hetgene Peter Corver, ende der Reuben schijter voors. op de remonstrantie hadde uijtgegeven. Al welcke hem ende sijnen broeder te deel gevallen saecken hij voors. beklaegden vercocht heft bij eenen Jode tot Gangelt genaampt Levi voor ontrent vier specie Rixdaelers.

  Verders bekent de beclaegde met de vorigen ende eenige andere Complicen die hij niet perfect designeren kan, medeplichtig en handaedig is gewest, beneffens Jorst Klinckerts gedetineerde alhijer aen de <b>kerkdieverije begaen op den Scheijdt.</b>
  Alwaer sij de deure geforceert hebbende, hij beclaegde met den meesten deel van zijne vorigen Complicen in de kerkcke is gegaen tot aen den autaer. Alwaer Peter Corvers van Pouffendorff. de meergen. Francis van Rourich ende sijnen broeder Joannes Ponts met een kouteren het Tabernacul geforceert ende eenen silveren kelck beneffens een ciborie, die hij verment van tijn gewest te sijn, daeruijt gestoelen hebben. Terwijlen de andere Complicen oock de deure van de sacristije hebben geforceert ende die aldaer vindbaere kercke kleederen en paramenten ontvoert ende gestoolen, ende in den bosch de Streep gedeelt.
  Dat hem beclaegde, sijne twee broeders Joannes en Hendrick Ponts, den voors. Francis, den Reubenschijter van Braeckelen, ende Niclas Elven op hun deel gevallen is den silveren kelck den welcken den Reubenschijter ende Francis tot hun genoemen, ende aen hun vieren uijtgegeven hadden ieder drij patacons. Sijnde die overige paramenten door de andere complicen in egale protiens verdelt worden.

  Bekent oock aen het inbreecken ende besteelen der <b>kercke tot Amstenraedt</b> neffens meer andere complicen hijer onder te nomineeren meede geholpen te hebben.
  Dat naementlijck an dese kerckdieverije mede plichtig sijn geweest sijnen vader Matthijs Ponts, sijnen broeder Joannes, den Reubenschijter Wolff van Braeckelen, Niclas Elven, Andries Conssen, ende dan den meergen. booter Coopman uijt de Groenstaet, ende noch einige die hem gelijck hij segt wegens lankheijt van tijdt, sij afgevallen. Segt vilschlijck te vermeenen, dat meede alnoch daerbij is gewest, den ouden speelman genoemt den Rooden van Nagelbeck.
  Verclaert dat sij hun tot dijen eijnde versamlet hebben op dijen Cruijsweg naest ende an dijen kant van Amstenraedt, van alwaer sij samen gegaen sijn de tot aen de kercke aldaer. Heft sijnen broeder Joannes beneffens den Reubenschijter van Braeckelen, naer dat sij een ledder op den misthof van Andries Moonen aldaer gekreegen hadden een venster van de kercke geforceert ende de ijsere staven met een kouter gebroecken. Waerdoor den voors. Francis gepassert sijnde, aen de andere complicen de kercke geopend heft. Dat sij alsdan in die kercke gecoemen sijnde, aldaer gestoolen ende ontvoert hebben de coopere luchtters, eenige keersen, altar kleedden envordere Paramenten, bestaende in lijnen en andere dergelijcken, priesters kleederen van weenige waerdije ofte importinentie.
  Alle welcke voors. kerck goederen door den voors. Francis biij den Jode Levi tot Gangelt vercoecht sijnde, ieder der complicen allenich daeraf ontfangen ofte geprofiteert heft vier à vijf schillingen. Adderende hij beclaegde dat hij met Francis was meede gegaen ende de gesstoolene saecken helpen draegen bij den voors. jode, ende aldaer oocj heft helpen vercoopen.

  Bekent verders, dat hij mede heft helpen besteelen de <b>kercke tot Loverich</b>, voor ontrent twee a drij jaeren.
  Dat daertoe meede geholpen hebben sijnen broeder Joannes Ponts, sijnen oom Peter Korvers afdoender van Pouffendorff, den Reubenschijter Lambert Wolff van Brackelen, Niclaes Elven uijt de Rötsch, Francis van Rourich, Niclaes Peters alias Blockmantjen, Joannes Moulen van Kerckraed. Noch eenen kerel van Loverich, hijer boven gedesigneert. Item de dochter van sijnen oom Peter Körvers schinder tot Pouffendorff Cillien genaemt. Ende dan noch einige andere die alreede genoegsam onder de bande bekent ende aengeclaegt sijn.
  Dat deesen diefstal door sijnen oom Peter Korvers ende door desselffs dochter Cillien uijt gespioneert sijnde, sijns gedetin. moije Catharina Beemelmans, die meede daerbij gewest is, hem daeraf dádvertentie is koemen doen. Dat hij vervolgens met sijnen broeder Joannes, die doens immediatelijck te vor ten huije gekoemen was, van alhijer gegaen was  tot in een boschken ontrent Broeckhuijsen gelegen. Sijnde oock Korst Klinckerts tot dijen eijnde met hun gegaen, als mede Wijn en Hendrick Meelers van Merckelbeek, genoemt den rooden, ende Jan den tambour van Schinvelt. In welcke voors. boschen sij aengetroffen en gevonden hebben de boven genoemde complicen, waerbij alnoch waeren Hendrick en Willem Keurvers eertijds villers tot Krapoel. Dat sij alle te saemen, – waer noch waeren twee van Broeckhuijsen, welckens naemen hij niet weet te noemen, – van aldaer in den avondt sijn gegaen tot Loverich.
  Alwaer sijnen oom Peter Korvers, ende sijnen broeder Joannes ende dan den Rubenschijter van Braeckelen door eene gefoceerde venster in de kercke geklommen, ende de kerckdeure geopent hebbende, een groot gedeelt van sijne mede complicen binnen gegaen, het tabernacul geforceert, eenen sijlveren kelck, een sijlvere Ciborie ende dan twee ofte dreij pixides van de H. Olije, benefens alle het aldaer vindbaere priesterlijck gewaet ende paramenten, als oock de kopere luchters gestoolen ende weggevoert hebben.
  Alle welcke gestoolen kercke saecken sij  buijten Loverich achter de weijden gedeelt hebbende, was hem beclaegde, sijnen broeder Joannes, sijnen oom Niclaes Elven, ende dan den Reubenschijter van Braeckelen ten deel gevallen het silveren Ciborium. Het welcke sij vercocht hebben bij den meergenoemde Jode Levi tot Gangelt vor acht patacons. Hebbende die overige complicen de meeste der gestoolene kercke goederen onder hun naer proportie gedelt ende ieder sijn deel daeraf ontfangen.
  Adderende den beclaegde dat meede bij de kercke dieverije tot Loverich gewest ende geholpen heft seeckeren Andries Brüll van Ubach, sijnde reedelijck lanck en dick met vouse gecrolde haijren.

  Ende ex officio ondervraegt sijnde wat hem kennelijck is van de twee paerden voorleeden jaere in den soomer uijte weijde van den Ouden Hohh alhijer gestoolen, bekent dat sijnen broeder Joannes, desselfs vrouwe Anna Geertruidt Ponts, Mechel dochter van Mevessen Trijn van de Klinckheijd, Niclas Elven, ende meergem. Francis van Rourich op seeckeren avond ten huijse van hem beclaegde gekomen sijn. Ende aldaer in presentie van hem Beclaegde, van sijnen vaeder Matthijs Ponts, sijne moedere Barbara Bemelmans, sijne sustere Griedtjen, van sijnen broeder Matthijs beraemt ende vsatgestelt hebben om de twee voors. peerden te steelen. Konnende hij beclaegde  niet vor vast assureren, of sijnen broeder Hendrick ende sijne suster Marije oock dien avondt te huijs waeren ofte niet.
  Dat tot dijen eijnde sijnen broeder Joannes Ponts, ende sijne drij gesellen, beneffens de voors. twee met hun sijnde gesellinnen ontrent ten negen a thien uijren uijt sijn beclaegde huijs sijn uijtgegaen om hun voornemen ten opzichte van die twee voors. peerden t' effectueren. Dat hij beclaegde een weenig daernae oock uijt sijn huijs gegaen is om te sijen of hun deesen diefstal soude gelucken. Sijnde hij tot dijen eijnde naer het velt opgegaen tot op den weg achter den Bresser alhijer, alwaer sij volgens afspraecke met de voors. peerden mosten passeren, om niet door den gemeenen weg te komen. Ende alwaer hij dan ontrent naer drij vierdel tijds gewacht hebbende, oock gesien heft, dat de voors. vier mans persoonen met de voors. peerden sijn aengekomen, waerop saeten Niclaes Elven ende sijnen broeder Joannes Ponts, hebbende achter hun opsitten de voors. Mechel ende Anna Gertruid Ponts, vrouwe van sijnen voors. Joannes. Dat hij beclaegde hun aldaer vergeselschapt heeft tot ontrent Muschenbroeck, een uyr van alhier gelegen, om in cas deselve mogten vervolgt worden hen te assisteren.
  Verders verclaert naer der hand door sijnen broeder Joannes gehort te hebben, dat sij de peerden ieverant ontrent Verviers vercogt hadden.

  Ende naer dat hem beclaegde  dese sijne bovensstaende bekentenissen ende responsiven wel duijdelijck van worde tot worde sijn vorgelesen worden, ende gevraegt sijnde of hij iet wilde daerbij of daeraf doen, heft hij verclaert van neen. Ende vervolgens per totum wel uijterlijck daerbij te bliven persisteren, ende in oijrconde heft hij dese neffens ons eijgenhandig onder tekent, in judicio extra ordinaris op het Casteel van Hoensbroech, dato ende ten overstaen als boven.
Was geteekent: Peter Ponts
ende lager stond: Quod attestamur
ende waeren geteekent, M.J. Tossis scabinus, P. Horstmans schepen, A, Ademus Daniels schepen, Leo Creuwen geassumeert schepen, J. Horstmans loco secretarij.
 





Naar boven

EMAIL





































INHOUD

Afstammelingen van Bokkenrijders

ENTREE

Verzameld door John van Eekelen
Tekeningen © Maaike van Eekelen

REGISTER