DOCUMENTEN BOKKENRIJDERS


Entree     Documenten     Processtukken     Scherp examen    Beschuldigingen

PROCESSTUKKEN

Het scherp examen van Anthon Bosch (uittreksel)
Amstenrade 28 april 1776 - RHCL Maastricht - LvO7909





Extract uit de personeele

Responsiven gedaen
        Ter instantie
Van d'Heer C.L. Limpens
Crimineelen oficier der
Heerlt Schin op geul
nom. officii Claeger

Ten Overstaen van d'Heer
advocaat Hagens adviseur
ten desen, de Schepenen
Wijnants, Jacobs, Kornips
Horstmans, Lindemans
et DeLacroix Secret.
      door
Anthon Bosch gedetineerde
en beclaagde

   Extraordinarie te casteele van Amstenraedt
   hac 29na aprilis 1776 hora 10ma

Is van Wegens den Heer Claeger voor ons gesisteert
geworden ende heeft gecompareert den gedetineerde
Anthon Bosch, aen denwelcken voorgelesen sijnde het
decreet van scherper examinatie in judicio beraemt op
den 25 deses maends april en aengemaend sijnde van de
oprechte waarheijt te sullen bekennen, heeft naer
voorgaende vruchteloose territie in negativis blijven
persisteeren, en is dienvolgens op den stoel gebonden
geworden ende aen hem de duijm schruijve opgestelt 10
minuten naer 10 uijren en voorders een quaert voor half
elf uijren is aen hem de rechte scheen schruijve
geappliceert ende deese opgehadt hebbende ontrent
eene halve uijre heeft den gedetineerden bekent ende
verclaert van te gehooren tot de bende nachtdieven en
daertoe verleedt te sijn door Anthon Bosch den gelaeser
uijt de Heeck etc. etc.

    Continuatie van verhooringe
    en personeele responderingen
    bij scherper examinatie gedaen
    door den gedetin. Anthon Bosch
    Ten overstaen van d'Heer advocaat
    Hagens als adviseur en de Schepenen
    Horstmans, Lindemans en
    DeLacroix secretaris

Extraordinarie hac 30 aprilis 1776 hora 10ma

Is van wegens d'Heer Claeger voor ons gesisteert den
gedetineerden en beclaegden Anthon Bosch,
denwelcken aengemaend zijnde van verders de opregte
waerheijt te bekennen, heeft geweijgert iets verders te
willen bekennen ende geseijt dat hem wegens de
diefstallen ende den tijdt dat deselve souden geschiet
sijn niet konde errinneren; waerom aen denselven sijn
voorgelesen worden de naerdere interogatorien ten
sijnen laste geexhibeert den 20 meert 1776. Edog niet
willende bekennen is denselven wederom op den stoel
van torture gebonden en de duijm schruijve geappliceert
worden ten hal elf uijren ende een quartier uijr daer naer
de rechte scheenschruijve ende alnoch blijvende
ontkennen is aen den gedetineerden de lincke scheen
schruijve geappliceert drij minuten voor elf uijren. Als
wanneer denselven bekend heeft door Anthon Bosch
den gelaeser uijt de Heeck tot de bende nagtdieven
verleijd geweest te sijn zedert de 22 of 23 jaeren geleden
en sulcx ter occasie dat hij gedetineerden eene kaar kolen
gehaelt hadde voor den gelaeser voors. Over sulcx
corrigerende hetgene hij gedetineerden bij sijne
responsiven op gisteren gedaen geseijd hadde
noepende den tijd dat hij tot de bende geraekt is.

Ende heeft geseijt dat onder hunne bende waeren
gehoorende de volgende
    uijt de Heeck etc.
    Walem
14 Simon Vlecken gedetineerde alhier
15 Jacobus Offermans gedetineerde alhier

    Continuatie van verhooringe
    en Responderingen
    Eodem die hora medio
    tertiae post meridiem

Is van wegens d'Heer Claeger wederom voor ons
gesisteerd den gedetineerden Anthon Bosch
denwelcken verclaert heeft nog verders onder hunne
bende te gehooren de volgende N. N. N. &
    Concernentes
30   Sijen Hensken in de wandelinge oock het Mopken,
siende bijsichtig, meenende dat een oog in het tuijnen
verlooren heeft; oock wel in de wandelinge genoemt het
Scheel Hensken, wonende in de gatz tot Walem doende
boerewerck en getrouwt met Lucie
N   N   N   N  -  -  -  -  -  -  -  Etc.

    Continuatie van verhooringe
    en Responderingen
    Extraordinarie op 1 meij 1776
    hora 10ma

Is van wegens d'Heer Claeger wederom voor ons
gesisteerd den gedetineerden Anthon Bosch  ten eijnde
van verders de waerheijt te bekennen denwelcken heeft
verclaert dat nog onder de bende van dieven waeren
gehoorende        N N N N Etc

bij d'Eremieten op den Schaesberg En dus overgaende tot het detailleeren der verdere
diefstallen soo verclaerd den gedetineerden pligtig te
staen aen de diefstal
    bij d'Eremieten op den Schaesberg
tusschen den 15 en 16 meert 1761. Bij welcken diefstal
den beclaegden heeft sien assisteeren Anthon Bosch, den
gelaeser; Nijst, Stas en Gerit Packbier, Reiner Sijben,
Anthon aen de put ; Matthis de haekworst; alle uijt de
Heeck. Jacobus Offermans, Simon Vlecken, Sijen
Hensken, NN en meer amdere aen hem onbekende
complicen en dan noch den Moex doens wonende tot
Margraten.

Tot welcken diefstal hij beclaegden het eerste
aengesproocken is worden door Stas Packbier drij
daegen voor het perpetreeren derselve        etc.
Dat Stas Packbier S'avondts voor het begaen van den
Diefstal aen des beclaegdens huijs koemende tot hem
seijde dat des daegs daeraen volgende S avonts ontrent
tusschen 10 en 11 uijren moeste koemen naer den
Schaesberg en mede brengen de andere complicen van
Walem.
Den beclaegden sulcx aengenoemen hebbende S'avonts
een wenig naer negen uijren voor eerst aengeroepen
heeft Sijen Hensken en NN. Dat Simon Vlecken ten sijns
beclaegdens huijsegekomen was hem uijt sijn huijs
roepende en vraegende of het tijdt was van te gaen naer
den Schaesberg om geldt te haelen. Dat sij naer de twee
voorschrevene aengeroepen hebben, onder hun vieren
gegaen sijn door den den soogenoemden cleenen of
moelenwegh tot ontrent de cluijs. Alwaer koemende
hebben vinden staen Stas Packbier, tot hem beclaegden
seggende dat soude blijven staen, en sulcx ontrent de
cluijs op de wegh aen de kant van den Bosch. Dat Stas
Packbier beneffens Simon Vlecken, NN. en Sijen
Hensken op de cluijs aengegaen is. Sonder te konnen
seggen of gemelte complicen van Walem in de cluijs
geweest sijn ofte niet.        Etc.
Dat hij beclaegden naer ontrent een uijr op schiltwagt
gestaen te hebben van den kant van de cluijs heeft sien
afkomen voorsegde Heeker, Walemmer en andere
onbekende complicen        Etc.
Dat hij beclaegden beneffens NN, Sijen Hensken en
Simon Vlecken gegaen is door den selven weg naer
Walem door welcken in het daer henen gaen gekoemen
is        Etc.
Dat onderweghs N. N. en Sijen Hensken aen hem
beclaegden verhaelt hebben dat den jongen Eremijt hem
dapper verweert hadde en bij soo verre den ouden in
eenen sulcken staet geweest was aldan veel geleden
souden hebben. Gelijck mede, dat de Eremijten starck
gebonden en seer geslagen sijn worden. Niet wetende
nogtans hoe en op wat maniere de medemackers in de
cluijs geraekt sijn.        Etc.

    Continuatie van verhooringe
    en personeele Responsieven
    Eodem die post meridiem
    hora medio tertiae
bij d'Heer Pastor tot Margraten Is van wegens d'Heer Claeger wederom voor ons
gesisteert den gedetineerden en beclaegden Anthon
Bosch den welcken heeft verclaert pligtig te staen aen
den diefstal begaen
    bij d'Heer Pastor tot Margraten
in den herfsttijdt niet veele jaeren geleden.
Dat hem beclaegden den eersten aenslag daertoe
gegeven hadde Heintje van Aelbeek, eenen
kinckevoerder, ter occasie denselven op eenen maendag
van Aubel door Walem passerende en doens aen hem
beclaegde geseijd hadde dat sij eens ieverant naer toe
moesten gaen. Sonder hem doens te seggen waer naer
toe, maer dat hij hem sulcx naerderhand soude seggen.
Dat in deselve week voorsegden Heintje wederom van
Aubel koemende ende passerende door Walem hem
beclaegde en de verdere gesellen van Waelem op den
daer volgende maendag souden koemen naer Margraten
en dat het voornoemde Heintje , van Aubel dien selven
avond terug koemende met sijne peerden, hem aldaer te
Margraten soude ophouden en hun verwagten. Dat op
het vallen van den avond Simon Vlecken hem
beclaegden aen sijn huijs was koemen aenroepen
waernaer sij beijde te saemen Sijen Hensken, Jacobus
Offermans etc. en van aldaer voortgegaen sijn op Schin
aen en aldaer ingekeert bij den Mocx. Alwaer een luttel
verbleven sijnde nogh 5 of 6 onbekende bijgekomen
waeren, egter wel gehoerd te hebben dat deselve van
Haesdael en Genhout waeren. Dat den Beclaegden uijt
het huijs van voorsegde Mocx alleen gegaen is naer
Strucht ende aldaer heeft gaen aenroepen N. N. N. en N.
Dat de gedetineerden met de vier  laetstgenoemde
gegaen was naer Margraten ende over weghs komende
tot aen Termaer, aldaer hadden vinden  staen de
voornoemde complicen, die hij gedetineerden in het
huijs van voorsegden Mocx gelaeten hadde, en daerbij
nog gevonden eenige van Wijlre als naementlijck N, N,
N etc. en nog meer andere aen hem gedetineerden
onbekendt. Dat sij gesellen van aldaer gesamentlijck
opgegaen sijn naer Margraten langs het huijs alwaer den
Mocx gewoont hadde op de pastorie aen         etc.
Dat gekomen sijnde tot ontrent de pastorie hij
gedetineerden aldaer op schiltwagt gestelt is worden in
de dorp straet ontrent 50 passen van de pastorie af door
eenen van het Rittersbeek.        Etc.
Dat den gedetineerden nu voorders verhaelende het
gene hem bekent is van de omstandigheden van desen
diefstal, segt dat eenigen tijd op sijnen post gestaen
hebbende, hadde horen hulp roepen ende immediatelijck
op de clock van de kerck slaen ende alarm maeken. Waer
op de gesellen all te saemen weghgeloopen sijn, ende hij
gedetineerden eensgelijcks wegh geloopen is naar
Termaar door denselven weg waer door gekoemen was.
Konnende den gedetineerden geene verdere
omstandigheden opgeven als dat wel gehoort hadde een
of twee daegen daer naer van voorsegden Sijen Henske
dat den Mocx door dien sij verjaegd waeren geworden,
een pack hadde moeten agterlaeten, maer dat eenige
packskens waeren medegenoemen door de complicen
van Wijlre            Etc.

bij Martinus aen de handt
Verders verclaerd den gedetineerden nog geassisteert te
hebben aen den Diefstal begaen
        bij Martinus aen de handt
over ontrent 14 jaeren geleden. Dat daerbij heeft sien
assisteeren Simon Vlecken, Jacobus Offermans en Sijen
Hensken, alle drij van Walem; Willem N.20 en Peter N.21
beijde van Cunder; den gelaeser van Herle, doen ter tijdt
woonende tot Herle in het cruijs en eene menigte
onbekende complicen.
Tot begaen van alwelcken diefstal den beclaegden het
eerste aengesproocken is worden door gemelte gelaeser
van Herle            Etc.
Wesende sulcx ontrent agt daegen voor het begaen van
den diefstal. Tot hem beclaegde seggende dat hij op den
dag, alsdoen door den gelaeser bepaelt en door langheijt
van tijdt aen den beclaegden vergeeten, s'avonts wat
vroeg naer de handt moeste koemen en teffens Simon
Vlecken, Jacobus Offermans en Sijen Hensken
adverteeren van ten daege door hem bepaelt mede te
koemen. Den Beclaegden sulcx aengenoemen en
voorsegde drij persoonen geadverteert hebbende om
mede te gaen, is op den bestemden avond ten huijse van
den beclaegden gekoemen in het aenkoemen van den
avond Simon Vlecken. Met welcken hij beclaegde
gegaen is naer het huijs van Sijen Hensken en aldaer in
een gätsken heeft vinden staen gemelten Sijen Hensken
en Jacobus Offermans. Met welcke hij beclaegde gegaen
is over de driesschen over de Ubagsberg langs
Simpelvelt over de huls en moesberg tot op den
Landtgraef en soo volgens den landt graef door den
gemeenen weg van Herle komende. Welcken sij
ingevolgt hebben tot aen het huijs van Martinus aen de
handt. Daer koemende gesien heeft eene menigte
complicen en, onder andere aen hem onbekende,
voorschreven gelaeser van Herle en dan eenen van
S'Hertogenraede welcken geseijt wierd eenen doctor te
wesen, nochtans niet te weeten hoe denselven hem
noemde, maer sulcx allenelijck gehoort te hebben van
gemelte gelaeser van Herle. Wesende dien doctor
middelmaetig van postuijr  en gekleedt met eenen
rooden surtout als eenen Heer.
Dat gemelte gelaeser van Herle hem gedetineerden in de
weijde ontrent het vauweren op schilwagt gestelt heeft,
seggende hij gedetineerden soude daer maer moeten
blijven staen vermits het huijs en mesthof genoegsaem
van complicen vervult was. Niet wetende waer de andere
medemackers van Walem gebleven waeren.
Dat hij beclaegden in dien tusschen tijdt een groot
gedruijs in het huijs gehoort en ontrent eene halve uijr
op schiltwagt gestaen hebbende op de clock tot Bergh,
niet verre van daer gelegen heeft hooren slaen. Als
wanneer de gesaementlijcke complicen de vlugt
genoemen hebben en hij beclaegden beneffens de
genoemden van Walem sijne terugreijse naer huijs
genoemen heeft door denselven wegh welcken in het
daer henen gaen gekoemen waeren    Etc.

kercke tot Alden
Valckenborg
Verders verclaerd den gedetineerden alnoch pligtig te
staen en handtdaedig te sijn geweest aen den violenten
diefstal en inbreuck gecommitteert over 14 of 15 jaeren in
de        kercke tot AldenValckenborg
Dat daerbij heeft sien assisteeren en handtdaedig daer
aen wesen Anthon Bosch den gelaeser uijt de Heeck,
Reiner Sijben, Gerit Packbier, 50 Gerit Sijben, Stas en
Nijst Packbier, den armen man, Matthis de hackworst,
alle uijt de Heeck; N.. N... Simon Vlecken, Jacobus
Offermans, Sijen Hensken, 52 Lenaerd Didden alias
Swartleentje, N. N. N. N. N. N. etc. en nog meer andere
aen hem onbekende Complicen
Tot perpetreeren van alwelcken diefstal den beclaegden
het eerste aengesproocken is worden door Lenaerd
Didden alias het Swart Leentje ontrent drij daegen voor
het begaen van voorschreven diefstal etc.
Als wanneer Lenaerd Didden tegens hem beclaegden
seijde of hij mede wilde gaen naer Alden Valckenborg
om de kerck te helpen besteelen     etc.
Alwelck door den beclaagden is worden geaccepteert,
sonder dat doen ter tijd bepaelt is worden den dag en
uijre wanneer gemelte diefstal soude geschieden,
seggende Lenaerd Didden dat eerste met de andere
moest spreeken.
Dat twee dagen voor het perpetreeren van den diefstal
den beclaegden gekomen is in het velt agter des
beclaegdens huijsweijde gelegen, alwaer gevonden
heeft Lenaerd Didden aen desselfs Landt werckende,
welcken tot hem beclaegde seijde met de Heecker en
Strugter complicen gesproocken te hebben, met
dewelcke vastgestelt was om op de derde nagt daer aen
volgende gemelte diefstal te gaen bedrijven.
In welcken tusschen tijd den beclaegden Simon Vlecken,
Sijenhensken en Jacobus Offermans hun
ondersproocken hebben om op den bestelden avond te
koemen ontrent het huijs van Sijen Hensken op dat niet
noodigh was dat den eenen in het huijs van den anderen
om malckanderen aen te gaen roepen souden. Welck
dan agtervolgt sijnde sij hun Savonds laet in den avond
hebben laeten vinden op de bestemde plaetse en soo
volgens saemender handt door des beclaegdens weijde,
alwaer eenen voetpad gaet, gegaen sijn en denselven
vervolgende tot aen den Schaesberg, van waer gegaen
sijn langs de heijde over den witten berg af tot aen het
crucifix van Schaloun. En daer ontrent wat meer naer
den kant van Schin hebben vinden staen Lenaerd
Didden, Joannes Geerlings en Arnold Lassauw, met
dewelcke, naer sigh wedersijdts den goeden avondt
geseijd te hebben, gegaen sijn langs Schaloun tot in het
velt op den voetpad loopende tot aen de weijde van
Frans Wetzels, en sulcx om te sien of de Heeker en
andere complicen daer waeren etc.
Als wanneer tusschen Anthon Bosch de gelaeser en
Lenaerd Didden raedt geslaegen en verordonneert wierd
om houter te gaen haelen om de staeven in de kerck
venster te forceeren. Dat daertoe door voorsegde twee,
Anthon Bosch en Lenaerd Didden verordonnert wierd om
houter aen Schaloen te gaen haelen, nogtans den
beclaegden niet wetend of deselve houter aen Schaloen
of elders sijn worden gehalt, nogh door wie Maer wel
dat houter gebrogt sijn worden, soo vermeend een door
Stas Packbier. Welcke houter soo dick, ja dicker als des
beclaegdens been waeren. Wanneer saemenderhand
naer de kerck toe gegaen sijn etc.
Dat alsdoen tusschen hun vastgesteld en besproocken
wierd om de ijsere traillens ontrent de choor aen de
sacristije naer den kant van Willem Märcken alias den
Velt te forceeren, en alsoo in de kerck te geraeken.
Welck vastgesteld sijnde soo hebben Anthon Bosch en
Lenaerd Didden de posten beginnen uijt te stellen etc.
Dat (naer dat de schiltwagten soo als voorseijd
uijtgesteld waeren) Anthon Bosch de gelaeser het eerste
daer naer Geraerd Packbier ten derden den beclaegden
en ten vierden Reiner Sijben door de opgebroekene
venster in de sacristije geklommen sijn. Hebbende  
Anthon Bosch den gelaeser de andere afgeholpen welcke
naer hen door de venster gekroopen waeren. In de
sacristije koemende hebben aldaer alles gestoolen soo
uijt het schap openstaende als elders wat vinden
konden.         Etc.
Dat naer aen hunnen roefsugt voldaen te hebben sij
gesaementlijcke complicen van den kerckhof afgegaen
sijn. Neemende die van Strucht hunnen wegh naer den
kant van Strucht en de Heeker, Walemmer en andere
complicen hunnen wegh tot aen het crucifix ontrent den
bosch van Schaloun. Alwaer hij beclaegden uijt handen
van Anthon Bosch den gelaeser voor sijn aenpaert
ontfangen heeft 15 stuijvers. Hebbende de andere
welcke met geene packen belaeden waeren alsdoen oock
uijt handen van genoemden gelaeser uijt de Heek hun
aenpaerrt ontfangen, nogtans niet wetende hoe veel.
Waernaer de Heeker en andere ...

Verclaerende verders den beclaegden pligtig te staen
aen den diefstal begaen bij d'Eremijten op den
Schaesberg     Etc.
Gelijck mede dat de complicen door hem beclaegden bij
de responsiven opgegeven, waerlijck bij gemelte diefstal
heeft sien assisteeren, blijvende wegens de verdere
omstandigeheden bij sijne responsiven gemelt
persisteeren.

Verders verclaerd pligtig te staen aen den diefstal bij
d'Heer Pastor tot Margraten  etc.  blijvende voor het
overige persisteeren bij sijne gedaene personeele
responsiven, soo te tegarde van de omstandigheden
als de complicen bij de responsiven gemelt.  Etc

Verders verclaerd den beclaegden te persisteeren bij
sijne gedaene personeele responsiven ten regarde
van den diefstal bij Martinus Schröder aen de handt  etc.

Soo als oock ten regarde van den diefstal begaen in de
kerck van Alden Valckenborg  etc.  blijvende voor het
overige persisteeren bij desselfs gedaene personeele
responsiven  etc.

En heeft naer duidelijcke voorlesinge van dese sijne
recollectie in alle deelen daerbij blijven persisteeren; ten
eijnde dese gehandtmerckt.
Dit + is het handtmerck van Anthon Bosch Beclaegden
(onderstond) Nobis praesentibus
(waeren geteckent) P.R. Hagens, adviseur
J. Horstmans, scabinus, G. Lindemans, scabinus
F.J.J.H. DeLaCroix, secretarius

            Per Extractum quo ad
            Clausula Concernentes
        F.J.J.H. DeLaCroix, secretarius

    Dese extract gecollationeert tegens het
    origineel is daermede quo ad Clausula
    Concernentes bevonden te accordeeren
    Actum 3 october 1776

        Quod attestor
        H. Wijnants, scabinus
        J.J. Habets, scabinus



 
Naar boven

Email







































INHOUD

Afstammelingen van Bokkenrijders

ENTREE

Verzameld door John van Eekelen
 Tekeningen © Maaike van Eekelen

REGISTER